ZALOGUJ
 
jako Użytkownik »

jako Opiekun »
Strona główna > muzea i galerie > Muzeum Wikliniarstwa i Chmielarstwa w Nowym Tomyślu - Muzeum Narodowe Rolnictwa i Przemysłu Rolno-Spożywczego w Szreniawie
Podziel się
Facebook
Instagram
Pinterest

Muzeum Wikliniarstwa i Chmielarstwa w Nowym Tomyślu - Muzeum Narodowe Rolnictwa i Przemysłu Rolno-Spożywczego w Szreniawie

Muzeum powstało w maju 1985 roku, jako oddział Muzeum Narodowego Rolnictwa i Przemysłu Rolno-Spożywczego w Szreniawie. Lokalizacja tej jedynej tego typu placówki muzealnej w Polsce ma związek ze specyfiką regionu, którego centralnym punktem jest Nowy Tomyśl, wynikającą z bogatych tradycji w zakresie uprawy wikliny i chmielu oraz produkcji wyrobów wiklinowych. Decydujący wpływ na... przeczytaj wszystko »
Adres
ul. Topolowa 10
64-300 Nowy Tomyśl
Wielkopolskie
Pokaż trasę ›
pokaż na mapie

Muzeum powstało w maju 1985 roku, jako oddział Muzeum Narodowego Rolnictwa i Przemysłu Rolno-Spożywczego w Szreniawie. Lokalizacja tej jedynej tego typu placówki muzealnej w Polsce ma związek ze specyfiką regionu, którego centralnym punktem jest Nowy Tomyśl, wynikającą z bogatych tradycji w zakresie uprawy wikliny i chmielu oraz produkcji wyrobów wiklinowych. Decydujący wpływ na powstanie i rozwój tychże tradycji miały naturalne warunki terenowe oraz procesy historyczne związane z napływem ludności w ramach osadnictwa olęderskiego. Podmokły, miejscami bagnisty charakter terenu sprawia, że wierzba w stanie dzikim rosła tutaj od zawsze. Osiedlający się w tym rejonie w 1 połowie XVIII wieku Olędrzy zaczęli uprawiać wierzbę, wykorzystując posiadaną w tym zakresie wiedzę i doświadczenie. Tak bogate zaplecze surowcowe stanowiło też znakomitą bazę dla rozwoju rzemiosła plecionkarskiego, które obok uprawy wikliny, funkcjonuje na tych terenach do dnia dzisiejszego. Podobnie, początki chmielarstwa w okolicach Nowego Tomyśla wiążą się z przybywającymi na te tereny kolonistami pochodzenia niemieckiego i czeskiego. W powstających polsko-czeskich i niemiecko-czeskich gminach olęderskich, położonych na południowy zachód od Nowego Tomyśla, wydawano przywileje zezwalające osadnikom na domowy wyrób piwa. Powstawały w związku z tym małe, przydomowe plantacje chmielu, uprawianego na własny użytek. W 1 połowie XIX wieku rozpoczęto racjonalną uprawę chmielu i uregulowany handel nim. Od 1849 roku organizowane były tutaj targi chmielarskie, na których ustalano aktualne ceny chmielu.

Bazę lokalową Muzeum stanowią dwa obiekty, które prezentują dawny charakter zachowanego w tym regionie budownictwa olęderskiego. Główna siedziba mieści się w dawnym budynku mieszkalnym osadnika olęderskiego, pochodzącym z końca XVIII wieku. Drugim obiektem jest stodoła z charakterystycznym tzw. tremplem – nadbudowanym poddaszem, wykorzystywanym do suszenia chmielu lub jako magazyn wikliny.

W Muzeum obejrzeć można wystawy odnoszące się do tematyki uprawy wikliny i chmielu, przetwórstwa tych surowców oraz rzemiosła plecionkarskiego. Prezentowane są, związane z tą tematyką narzędzia i maszyny oraz ogromne bogactwo wyrobów plecionkarskich, zarówno o charakterze użytkowym, jak i artystycznym. W otoczeniu budynków rozmieszczone są niepowtarzalne, artystyczne formy przestrzenne z wikliny, poza tym stanowiska ekspozycyjne dotyczące zagadnień zastosowania wierzby w innych poza plecionkarstwem dziedzinach życia człowieka (ochrona środowiska), maszyny i narzędzia do zbioru i przetwórstwa wikliny oraz ekspozycje botaniczne – odmian wierzby (salicarium) i chmielu (chmielnik).

Muzeum organizuje lekcje muzealne, warsztaty plecionkarskie, pokazy – wyplatania oraz z zakresu przetwórstwa wikliny: gotowania, korowania, produkcji taśmy wiklinowej, obróbki kija wiklinowego. Muzeum jest organizatorem Ogólnopolskich Plenerów Wikliniarskich (czerwiec) i Spotkań Młodych Plecionkarzy (wrzesień). Co roku, w ramach współorganizacji z władzami Nowego Tomyśla i Ogólnopolskim Stowarzyszeniem Plecionkarzy i Wikliniarzy, w drugiej połowie sierpnia, na terenie Muzeum odbywa się Ogólnopolski Konkurs Plecionkarski, jako jedna z atrakcji Jarmarku Chmielo-Wikliniarskiego, a co kilka lat goszczą tutaj plecionkarze z różnych zakątków kuli ziemskiej w ramach Światowego Festiwalu Wikliny i Plecionkarstwa.


Facebook
Instagram
Youtube
WWW www.muzeum-szreniawa.pl
Dzień tygodnia Godziny otwarcia
wtorek
09:00 - 15:00
środa
09:00 - 15:00
czwartek
09:00 - 15:00
piątek
09:00 - 15:00
sobota sobota 11:00 - 15:00
niedziela
11:00 - 15:00
free
wstęp wolny
Święta Godziny otwarcia
2024.12.25 (środa) x
2024.12.26 (czwartek) x
Dzień tygodnia Godziny otwarcia
wtorek
09:00 - 17:00
środa
09:00 - 17:00
czwartek
09:00 - 17:00
piątek
09:00 - 17:00
sobota sobota 09:00 - 17:00
niedziela
13:00 - 18:00
free
wstęp wolny
Bilety
normalny 7.00 PLN
ulgowy 5.00 PLN
rodzinny 15.00 PLN Maksymalnie 2 osoby dorosłe + dzieci.
Przewodnik
w języku polskim odpłatnie 50.00 PLN
Dodatkowe informacje

Bilet spacerowy 3 zł

Warsztaty wyplatania z wikliny:

  • opłata ulgowa dla osób, którym przysługuje ulgowy bilet wstępu  – 15 zł
  • opłata normalna dla pozostałych osób – 25 zł

Lekcja muzealna bilet wstępu + 90 zł

Opłata za udostępnianie po godzinach otwarcia 120 zł/godz.

kiedy? nazwa gdzie? o czym? za darmo dla dzieci
Agenda - Agrolotnictwo
Agrolotnictwo
Wystawa stała
Muzeum Narodowe Rolnictwa i Przemysłu Rolno-Spożywczego w Szreniawie
ul. Dworcowa 5
62-052 Szreniawa
Wielkopolskie
dokumenty, lotnictwo, rolnictwo tak
Agenda - Broń i przybory myśliwskie
Broń i przybory myśliwskie
Wystawa stała
Muzeum Przyrodniczo-Łowieckie w Uzarzewie
ul. Akacjowa 12
62-006 Kobylnica
Wielkopolskie
broń i militaria tak
Agenda - Chów i hodowla zwierząt gospodarskich
Chów i hodowla zwierząt gospodarskich
Wystawa stała
Muzeum Narodowe Rolnictwa i Przemysłu Rolno-Spożywczego w Szreniawie
ul. Dworcowa 5
62-052 Szreniawa
Wielkopolskie
rolnictwo, wieś tak
Agenda - Dawne i współczesne metody polowań
Dawne i współczesne metody polowań
Wystawa stała
Muzeum Przyrodniczo-Łowieckie w Uzarzewie
ul. Akacjowa 12
62-006 Kobylnica
Wielkopolskie
broń i militaria tak
Agenda - Dzieje ochrony roślin i nawożenia na ziemiach polskich
Dzieje ochrony roślin i nawożenia na ziemiach polskich
Wystawa stała
Muzeum Narodowe Rolnictwa i Przemysłu Rolno-Spożywczego w Szreniawie
ul. Dworcowa 5
62-052 Szreniawa
Wielkopolskie
przyroda, rolnictwo tak
Agenda - Dzieje techniki zbioru zielonek i zbóż
Dzieje techniki zbioru zielonek i zbóż
Wystawa stała
Muzeum Narodowe Rolnictwa i Przemysłu Rolno-Spożywczego w Szreniawie
ul. Dworcowa 5
62-052 Szreniawa
Wielkopolskie
rolnictwo tak
Agenda - Ekspozycja chmielarska
Ekspozycja chmielarska
Wystawa stała
Muzeum Wikliniarstwa i Chmielarstwa w Nowym Tomyślu
ul. Topolowa 10
64-300 Nowy Tomyśl
Wielkopolskie
tak
Agenda - Ekspozycja plecionkarska
Ekspozycja plecionkarska
Wystawa stała
Muzeum Wikliniarstwa i Chmielarstwa w Nowym Tomyślu
ul. Topolowa 10
64-300 Nowy Tomyśl
Wielkopolskie
tak
Agenda - Ekspozycja plenerowa
Ekspozycja plenerowa
Wystawa stała
Muzeum Wikliniarstwa i Chmielarstwa w Nowym Tomyślu
ul. Topolowa 10
64-300 Nowy Tomyśl
Wielkopolskie
tak
Agenda - Ekspozycja wikliniarska
Ekspozycja wikliniarska
Wystawa stała
Muzeum Wikliniarstwa i Chmielarstwa w Nowym Tomyślu
ul. Topolowa 10
64-300 Nowy Tomyśl
Wielkopolskie
tak
Agenda - Folwark i jego kulturotwórcza rola w rolnictwie polskim w XIX i XX w.
Folwark i jego kulturotwórcza rola w rolnictwie polskim w XIX i XX w.
Wystawa stała
Muzeum Narodowe Rolnictwa i Przemysłu Rolno-Spożywczego w Szreniawie
ul. Dworcowa 5
62-052 Szreniawa
Wielkopolskie
rolnictwo, wieś tak
Agenda - Gorzelnia
Gorzelnia
Wystawa stała
Muzeum Narodowe Rolnictwa i Przemysłu Rolno-Spożywczego w Szreniawie
ul. Dworcowa 5
62-052 Szreniawa
Wielkopolskie
przemysł spożywczy tak
Agenda - Historia rolnictwa polskiego do XX wieku
Historia rolnictwa polskiego do XX wieku
Wystawa stała
Muzeum Narodowe Rolnictwa i Przemysłu Rolno-Spożywczego w Szreniawie
ul. Dworcowa 5
62-052 Szreniawa
Wielkopolskie
rolnictwo, wieś tak
Agenda - Historia rzemiosła rzeźnickiego i przemysłu mięsnego
Historia rzemiosła rzeźnickiego i przemysłu mięsnego
Wystawa stała
Muzeum Gospodarki Mięsnej w Sielinku
ul. Parkowa 2
64-330 Sielinko
Wielkopolskie
przemysł spożywczy
Agenda - Hodowla roślin
Hodowla roślin
Wystawa stała
Muzeum Narodowe Rolnictwa i Przemysłu Rolno-Spożywczego w Szreniawie
ul. Dworcowa 5
62-052 Szreniawa
Wielkopolskie
rolnictwo tak
Agenda - Kiszonkarstwo
Kiszonkarstwo
Wystawa stała
Muzeum Narodowe Rolnictwa i Przemysłu Rolno-Spożywczego w Szreniawie
ul. Dworcowa 5
62-052 Szreniawa
Wielkopolskie
rolnictwo tak
Agenda - Kolekcja modeli wiatraków inż. Feliksa Klaczyńskiego
Kolekcja modeli wiatraków inż. Feliksa Klaczyńskiego
Wystawa stała
Muzeum Młynarstwa i Wodnych Urządzeń Przemysłu Wiejskiego w Jaraczu
Jaracz 45
64-610 Rogoźno
Wielkopolskie
modele, przemysł spożywczy, rolnictwo tak
Agenda - Kuźnia
Kuźnia
Wystawa stała
Muzeum Narodowe Rolnictwa i Przemysłu Rolno-Spożywczego w Szreniawie
ul. Dworcowa 5
62-052 Szreniawa
Wielkopolskie
rzemiosło, wieś, wnętrza i życie codzienne tak
Agenda - Laboratorium oceny nasion
Laboratorium oceny nasion
Wystawa stała
Muzeum Narodowe Rolnictwa i Przemysłu Rolno-Spożywczego w Szreniawie
ul. Dworcowa 5
62-052 Szreniawa
Wielkopolskie
rolnictwo tak
Agenda - Łowiectwo w sztuce
Łowiectwo w sztuce
Wystawa stała
Muzeum Przyrodniczo-Łowieckie w Uzarzewie
ul. Akacjowa 12
62-006 Kobylnica
Wielkopolskie
malarstwo tak
Agenda - Melioracje
Melioracje
Wystawa stała
Muzeum Narodowe Rolnictwa i Przemysłu Rolno-Spożywczego w Szreniawie
ul. Dworcowa 5
62-052 Szreniawa
Wielkopolskie
modele, rolnictwo tak
Agenda - Muzeum Tarpana
Muzeum Tarpana
Wystawa stała
Muzeum Narodowe Rolnictwa i Przemysłu Rolno-Spożywczego w Szreniawie
ul. Dworcowa 5
62-052 Szreniawa
Wielkopolskie
modele, motoryzacja tak
Agenda - Napędy młynskie
Napędy młynskie
Wystawa stała
Muzeum Młynarstwa i Wodnych Urządzeń Przemysłu Wiejskiego w Jaraczu
Jaracz 45
64-610 Rogoźno
Wielkopolskie
przemysł spożywczy, rolnictwo
Agenda - Obora: żywe zwierzęta
Obora: żywe zwierzęta
Wystawa stała
Muzeum Narodowe Rolnictwa i Przemysłu Rolno-Spożywczego w Szreniawie
ul. Dworcowa 5
62-052 Szreniawa
Wielkopolskie
rolnictwo tak
Agenda - Ocalony blask powozów
Ocalony blask powozów
Wystawa stała
Muzeum Narodowe Rolnictwa i Przemysłu Rolno-Spożywczego w Szreniawie
ul. Dworcowa 5
62-052 Szreniawa
Wielkopolskie
transport tak
Agenda - Od kamienia do kuszy
Od kamienia do kuszy
Wystawa stała
Muzeum Przyrodniczo-Łowieckie w Uzarzewie
ul. Akacjowa 12
62-006 Kobylnica
Wielkopolskie
archeologia, broń i militaria tak
Agenda - Ogródek zielarski
Ogródek zielarski
Wystawa stała
Muzeum Narodowe Rolnictwa i Przemysłu Rolno-Spożywczego w Szreniawie
ul. Dworcowa 5
62-052 Szreniawa
Wielkopolskie
przyroda, rolnictwo tak
Agenda - Ogrodnictwo i gleboznawstwo
Ogrodnictwo i gleboznawstwo
Wystawa stała
Muzeum Narodowe Rolnictwa i Przemysłu Rolno-Spożywczego w Szreniawie
ul. Dworcowa 5
62-052 Szreniawa
Wielkopolskie
geologia, rolnictwo tak
Agenda - Organizacje łowieckie Wielkopolski
Organizacje łowieckie Wielkopolski
Wystawa stała
Muzeum Przyrodniczo-Łowieckie w Uzarzewie
ul. Akacjowa 12
62-006 Kobylnica
Wielkopolskie
dokumenty, historia tak
Agenda - Pałac
Pałac
Wystawa stała
Muzeum Narodowe Rolnictwa i Przemysłu Rolno-Spożywczego w Szreniawie
ul. Dworcowa 5
62-052 Szreniawa
Wielkopolskie
przedmioty użytkowe, rolnictwo, rzemiosło artystyczne, wieś, wnętrza i życie codzienne tak
Agenda - Papugi świata
Papugi świata
Wystawa stała
Muzeum Przyrodniczo-Łowieckie w Uzarzewie
ul. Akacjowa 12
62-006 Kobylnica
Wielkopolskie
kolekcje, przyroda tak
Agenda - Paszoznawstwo
Paszoznawstwo
Wystawa stała
Muzeum Narodowe Rolnictwa i Przemysłu Rolno-Spożywczego w Szreniawie
ul. Dworcowa 5
62-052 Szreniawa
Wielkopolskie
rolnictwo tak
Agenda - Poletka demonstracyjne tradycyjnych roślin uprawnych
Poletka demonstracyjne tradycyjnych roślin uprawnych
Wystawa stała
Muzeum Narodowe Rolnictwa i Przemysłu Rolno-Spożywczego w Szreniawie
ul. Dworcowa 5
62-052 Szreniawa
Wielkopolskie
rolnictwo tak
Agenda - Postęp techniczny w rolnictwie XIX i XX wieku
Postęp techniczny w rolnictwie XIX i XX wieku
Wystawa stała
Muzeum Narodowe Rolnictwa i Przemysłu Rolno-Spożywczego w Szreniawie
ul. Dworcowa 5
62-052 Szreniawa
Wielkopolskie
rolnictwo tak
Agenda - Przemysłowa technika młynarstwa
Przemysłowa technika młynarstwa
Wystawa stała
Muzeum Młynarstwa i Wodnych Urządzeń Przemysłu Wiejskiego w Jaraczu
Jaracz 45
64-610 Rogoźno
Wielkopolskie
modele, przemysł spożywczy, rolnictwo
Agenda - Przetwórstwo i przemysł rolno-spożywczy
Przetwórstwo i przemysł rolno-spożywczy
Wystawa stała
Muzeum Narodowe Rolnictwa i Przemysłu Rolno-Spożywczego w Szreniawie
ul. Dworcowa 5
62-052 Szreniawa
Wielkopolskie
modele, przemysł spożywczy, rolnictwo tak
Agenda - Pszczelarstwo ze skansenem
Pszczelarstwo ze skansenem
Wystawa stała
Muzeum Narodowe Rolnictwa i Przemysłu Rolno-Spożywczego w Szreniawie
ul. Dworcowa 5
62-052 Szreniawa
Wielkopolskie
rolnictwo tak
Agenda - Rzemiosło wiejskie
Rzemiosło wiejskie
Wystawa stała
Muzeum Narodowe Rolnictwa i Przemysłu Rolno-Spożywczego w Szreniawie
ul. Dworcowa 5
62-052 Szreniawa
Wielkopolskie
rzemiosło, wieś tak
Agenda - Rzeźba plenerowa
Rzeźba plenerowa
Wystawa stała
Muzeum Narodowe Rolnictwa i Przemysłu Rolno-Spożywczego w Szreniawie
ul. Dworcowa 5
62-052 Szreniawa
Wielkopolskie
rzeźba tak
Agenda - Sad starych odmian drzew owocowych
Sad starych odmian drzew owocowych
Wystawa stała
Muzeum Narodowe Rolnictwa i Przemysłu Rolno-Spożywczego w Szreniawie
ul. Dworcowa 5
62-052 Szreniawa
Wielkopolskie
rolnictwo tak
Agenda - Salon myśliwski z początku XX w.
Salon myśliwski z początku XX w.
Wystawa stała
Muzeum Przyrodniczo-Łowieckie w Uzarzewie
ul. Akacjowa 12
62-006 Kobylnica
Wielkopolskie
broń i militaria, malarstwo, wnętrza i życie codzienne tak
Agenda - Środowiska zwierząt łownych
Środowiska zwierząt łownych
Wystawa stała
Muzeum Przyrodniczo-Łowieckie w Uzarzewie
ul. Akacjowa 12
62-006 Kobylnica
Wielkopolskie
przyroda tak
Agenda - Stelmacharnia
Stelmacharnia
Wystawa stała
Muzeum Narodowe Rolnictwa i Przemysłu Rolno-Spożywczego w Szreniawie
ul. Dworcowa 5
62-052 Szreniawa
Wielkopolskie
rzemiosło, wnętrza i życie codzienne tak
Agenda - Szkodniki magazynowe
Szkodniki magazynowe
Wystawa stała
Muzeum Narodowe Rolnictwa i Przemysłu Rolno-Spożywczego w Szreniawie
ul. Dworcowa 5
62-052 Szreniawa
Wielkopolskie
modele, przyroda, rolnictwo tak
Agenda - Technika zbioru, omłotu, czyszczenia, sortowania i przechowywania ziemiopłodów
Technika zbioru, omłotu, czyszczenia, sortowania i przechowywania ziemiopłodów
Wystawa stała
Muzeum Narodowe Rolnictwa i Przemysłu Rolno-Spożywczego w Szreniawie
ul. Dworcowa 5
62-052 Szreniawa
Wielkopolskie
rolnictwo tak
Agenda - Tradycyjne przetwórstwo zbożowe
Tradycyjne przetwórstwo zbożowe
Wystawa stała
Muzeum Młynarstwa i Wodnych Urządzeń Przemysłu Wiejskiego w Jaraczu
Jaracz 45
64-610 Rogoźno
Wielkopolskie
przemysł spożywczy, rolnictwo
Agenda - Tradycyjne rybołówstwo śródlądowe
Tradycyjne rybołówstwo śródlądowe
Wystawa stała
Muzeum Młynarstwa i Wodnych Urządzeń Przemysłu Wiejskiego w Jaraczu
Jaracz 45
64-610 Rogoźno
Wielkopolskie
przemysł i technika
Agenda - Transport wewnętrzny spichlerzy
Transport wewnętrzny spichlerzy
Wystawa stała
Muzeum Narodowe Rolnictwa i Przemysłu Rolno-Spożywczego w Szreniawie
ul. Dworcowa 5
62-052 Szreniawa
Wielkopolskie
przemysł spożywczy, rolnictwo tak
Agenda - Transport wiejski
Transport wiejski
Wystawa stała
Muzeum Narodowe Rolnictwa i Przemysłu Rolno-Spożywczego w Szreniawie
ul. Dworcowa 5
62-052 Szreniawa
Wielkopolskie
kolejnictwo, transport, wieś tak
Agenda - Urządzenia i maszyny do czyszczenia i sortowania zbóż, roślin przemysłowych, nasiennych i motylkowych
Urządzenia i maszyny do czyszczenia i sortowania zbóż, roślin przemysłowych, nasiennych i motylkowych
Wystawa stała
Muzeum Narodowe Rolnictwa i Przemysłu Rolno-Spożywczego w Szreniawie
ul. Dworcowa 5
62-052 Szreniawa
Wielkopolskie
rolnictwo tak
Agenda - Urządzenia rolnicze używane w dużych gospodarstwach rolnych
Urządzenia rolnicze używane w dużych gospodarstwach rolnych
Wystawa stała
Muzeum Narodowe Rolnictwa i Przemysłu Rolno-Spożywczego w Szreniawie
ul. Dworcowa 5
62-052 Szreniawa
Wielkopolskie
rolnictwo tak
Agenda - Weterynaria
Weterynaria
Wystawa stała
Muzeum Narodowe Rolnictwa i Przemysłu Rolno-Spożywczego w Szreniawie
ul. Dworcowa 5
62-052 Szreniawa
Wielkopolskie
medycyna, wnętrza i życie codzienne tak
Agenda - Wiatrak koźlak
Wiatrak koźlak
Wystawa stała
Muzeum Młynarstwa i Wodnych Urządzeń Przemysłu Wiejskiego w Jaraczu
Jaracz 45
64-610 Rogoźno
Wielkopolskie
przemysł spożywczy, rolnictwo, wnętrza i życie codzienne
Agenda - Zaopatrzenie wsi w wodę
Zaopatrzenie wsi w wodę
Wystawa stała
Muzeum Narodowe Rolnictwa i Przemysłu Rolno-Spożywczego w Szreniawie
ul. Dworcowa 5
62-052 Szreniawa
Wielkopolskie
rolnictwo tak
Agenda - Źródła energii w rolnictwie
Źródła energii w rolnictwie
Wystawa stała
Muzeum Narodowe Rolnictwa i Przemysłu Rolno-Spożywczego w Szreniawie
ul. Dworcowa 5
62-052 Szreniawa
Wielkopolskie
rolnictwo tak
Agenda - Zwierzęta w czterech porach roku
Zwierzęta w czterech porach roku
Wystawa stała
Muzeum Przyrodniczo-Łowieckie w Uzarzewie
ul. Akacjowa 12
62-006 Kobylnica
Wielkopolskie
przyroda tak tak
Agenda - Zwierzęta z pięciu kontynentów
Zwierzęta z pięciu kontynentów
Wystawa stała
Muzeum Przyrodniczo-Łowieckie w Uzarzewie
ul. Akacjowa 12
62-006 Kobylnica
Wielkopolskie
przyroda tak
Komentarze wyświetlą się po weryfikacji przez moderatora, a ocena po zebraniu pięciu komentarzy.